دفن و مدفون شدن روشی است عقلی که جسم ما، به خاکی باز گردد که از آن خلق شده است. ولی همین هم رسم بعضی از ما شیعیان شده که جایی خاص به خاک باز گردیم، برخی نذر می کنند در کربلا دفن شوند، یا در پای امامزاده ایی باشند و میلیون ها پول بپردازند تا در جایی خاص بدنشان به خاک بازگردد؛ و انگار قبر آرامگاه ابدی ماست، که نیست؟! و آنجا تنها محلی برای همین تبدیل شدن است و بس،
ما انگار محل خاک شدن این بدن خاکی خود را هم در سرنوشت مان در جهان باقی تاثیر گذار می دانیم؛ به نظر من تفاوتی نمی کند که بازگشت به این خاک کجا و چگونه باشد، آنکه در جوار قبر پیامبر اکرم (ص) به خاک بازگشت، با آن فردی که خوراک کوسه ایی در آب شد و... تفاوتی ندارند و اگر معتقد به معاد روحانی باشیم، آنچه با خود به جهان باقی خواهیم برد، روحی است که یا آلوده است و یا پاک، تنها همین و بس. و اگر معتقد به معاد جسمانی که برای خالقِ خلق کننده کاری ندارد که جسم را دوباره سرجمع کند و شکلش دهد.
