کوبا، قربانی رؤیای خون‌آلود مردی شد که خودش را منجی مستضعفان می‌دانست اما عملاً مردم را از آزادی، نان و آینده محروم کرد. ارنستو "چه" گوارا، چریک رمانتیکی که جوان‌های ناآگاه هنوز تصویرش را روی تی‌شرت‌هایشان می‌زنند، نه یک قهرمان بلکه یکی از عاملان اصلی فاجعه‌ای بود که به نام انقلاب به مردم کوبا تحمیل شد.

چگوارا و رفیقش فیدل کاسترو با شعار عدالت اجتماعی وارد میدان شدند، اما آنچه آوردند چیزی جز فقر، سانسور، سرکوب و مهاجرت میلیون‌ها کوبایی نبود. آن‌ها با مصادره اموال، نابودی بخش خصوصی و بستن دهان مخالفان، کشوری را که می‌توانست به یکی از مدرن‌ترین اقتصادهای منطقه بدل شود، تبدیل کردند به موزه‌ای زنده از فقر و عقب‌ماندگی.

تفکر چپ و کمونیستی آن‌ها وعده برابری داد، اما همه را برابر در بدبختی کرد. شعار “کارگرها صاحب همه‌چیزند” در عمل یعنی دولت صاحب جان و مال مردم شد. کارخانه‌ها ورشکست شدند، کشاورزی فروپاشید، آزادی بیان حذف شد و مردم حتی برای خرید تخم‌مرغ هم باید از دولت اجازه می‌گرفتند.

چگوارا در مقام وزیر اقتصاد، اقتصاد کشور را به نابودی کشاند، و در مقام وزیر دادگستری، صدها نفر را بدون محاکمه به جوخه‌های اعدام سپرد. همین «قهرمان عدالت» که بسیاری هنوز او را ستایش می‌کنند، خود شخصاً دستور کشتن کسانی را می‌داد که فقط جرمشان مخالفت فکری بود.

کوبا امروز هنوز در باتلاقی که تفکر او ایجاد کرد دست و پا می‌زند: کشوری با پزشک زیاد اما بدون دارو، با تحصیل رایگان اما بدون آینده. آنچه از چپ در کوبا ماند، نه عدالت بود و نه آزادی — فقط فقر منظم و استبداد ایدئولوژیک.

چگوارا نه نماد آزادی، بلکه نماد شکست ایدئولوژی‌ای است که با شعار نجات فقرا، فقیرترشان کرد و با وعده رهایی، زنجیر تازه‌ای بر دستشان بست.